MGA TANONG SA SYOTA KONG ENGINEER: ANO ANG BANAT KO?

Napakasarap talagang makinig ng musika habang nagtitipa sa keyboard ng mga tatahiing salita. Marami na kasing mga kanta na orihinal na binibigyan ng ibang bersyon ng mga ibang makabangong musikero sa panahong ito. At ang siste, ayon mas astigin at mas magandang pakinggan pa kaysa sa orihinal nitong lapat. Hindi ito nakakasawang pakinggan. Hindi katulad ng orihinal na bersyon nito, talagang magsasawa ka kahit dalawang beses mo pa lang ito napapakinggan. Buti na lang wala akong syota. Syota na makulit na magtatanong-tanong ng kung ano-ano na mas malamang hindi ko alam at hindi ko naman kontralado.

Oo nga, malapit na akong maging inhinyero. Ilang buwang na lang at ilang aberya na madali na lang ayusin, ayon at makapasusuot na ako ng maitim na toga. Ilang taon din akong nagtiis at nagdusa sa kursong ito. Pero ang tangi kong maipagmamalaki, may natutuhan ako. Marami akong natutuhan. Sabi ng mga taong madalas maimbitahan sa seminar na napupuntahan ko na maging guest speaker, ni wala pa ito sa katiting na maaari ko pang malaman kapag nakapasok na ako sa industriya at nag-aral pang muli ng pagkadalubhasa sa ispesyalidad na gusto kong tahakin. Ok lang. At least, sa kakarampot ng katiting na sinasabi nila na natutuhan ko, may natutuhan pa rin ako. At yun ang bottom line.

Sa totoo lang, wala pa naman akong naging syota na nagtanong sa akin na katulad ng pagtatanong ng makulit na babaeng to sa kanyang boyfriend na sa malas pa yata mukhang nakatapos lang dahil sa diskarte. Opo diskarte lang. Walang pagpapatulo ng luha, dugo at pawis. Walang pagsusunog ng kilay. Basta't may katropa na mataba ang utak, makaka-survive na. Ang tawag diyan diskarte. Oo diskarte nga. Kaya mas malamang, hindi masasagot ng hinayupak niyang boyfriend ang lahat ng mga tanong niya na may katuturan. Panghuli na dito ang walang pakialam.

Wala rin akong balak na magkasyota ng Engineer. Pero ninanais ko na makapangasawa ng napakayaman, napakabait, napakatalino, napakasinop, napakagwapo at higit sa lahat napakahusay ng inhinyero pag dumating na ang tamang panahon. hehehe

Kung itatanong mo sa akin kung para saan ang natutuhan ko sa pag-aaral ko ng kursong ito, isasagot ko sayo na para sa Diyos ito. Para kanino, sa Diyos pa rin. Bakit? Huwag mo nang alamin. Alam mo na ang sagot diyan. Gusto ko kasi na makapgpatayo para sa simbahan namin. Ayoko kasi na habambuhay lang na nangungupahan kami ng lugar para lang maidaraos ang natatanging pagdiriwang tuwing Linggo na para lamang sa Diyos.

Maraming isyu sa lipunan na kahit mga professor ko hindi alam ang tungkol diyan. Pero isa lang ang natitiyak ko. Kung bakit palpak ay dahil kulang sa pondo o di naman kaya lumulusot na lamang sa ibang ahensiya ng gobyerno para lamang makakuha ng building's permit kahit sa totoo lang hindi nararapat issue-han. Uso-usong lang talaga ang pamosong red tape. Malawakang panunuhol sa mga opisyales ng gobyerno sa ilalim ng malapad at mabigat nilang mesa. Kaya siguro bumibigat, dahil puno ng pera. Kaya hindi na ako magtataka kung ang mga ipinapatayong istruktura kadalasan palpak. Puro sistema na lang ng kapalpakan!!!!! O hindi naman kaya ang mga materyales na ginamit ay puro mga substandard, mag mababang klase ng materyales na hindi man lamang pumasa sa mga specifications na itinakda.

Kung itatanong mo naman sa akin ay kung bakit mas mataas pa ang sweldo ng inhinyerong Hapon sa akin gayong mas maabilidad ako na isang Pilipino kaysa sa kanya? Simple lang. Gamay na gamay ng mga Sakang ang karerang yan gamit ang kanilang sariling lenggwahe at hindi ang lenggwahe ng mga puting bwitre. Tayong mga Pilipino, ano ba gamit natin? Ano pa? E di English na kahit ang tindera sa palengke isinusuka ang lenggwaheng yan. Isa pang dahilan, marami silang makinarya. Ang makinarya lang kasi nating mga Pinoy, pala at bistay. Yung bistay, pinag-eksperimentuhan lang gawin ng mga no read no write. At ang panghuling dahilan ay ipinanganak, tinuruan, sinanay at pinag-aral silang mga sakang at singkit para maging amo. Amo na magpapatakbo ng kanilang negosyo, maliit man yan o malaki. E tayo? Pinag-aral tayo ng bayan para balang-araw maging empleyado. ALIPING SAGUIGUILIR. Utusan sa kumpanya at hindi pwedeng maging amo. Mahina kasi tayo. Mahina ang loob natin. Pagkaminsan, nakaka-trauma din ang matawag kang Indyo ng mga puting bwitre na nka-sotana noong unang panahon.

Sa totoo lang, hindi naman mahirap mahalin ang bayan. Masyado kasi itong mapaghanap ng wala. At sa malas, kailangan kunin pa ang kaluluwa mo ng malaman nila kung ano ba talaga ang halaga mo sa bayang ito. Aminado ako, hindi ko kayang ibigay ang buhay ko.Yun lang kasi ang natatangi para sa akin.

Bakit nga ba ako kumuha ng ganitong kurso? Simple lang. Maraming utang ang pamilya ko at dapat na kaming magbayad. 

THE END.

Random Thoughts

Tatlong buwan na lang at dalawang buwan pa ang nalalabi bago ko iwan ang mundo ng pagiging istudyante. Masarap at mahirap din. Masarap dahil marami kang makikilang iba-ibang klase ng tao. Mahirap katulad ng sitwasyon ko dalawa naging eskwelahan ko. Pakiramda ko masyadong over-qualified ang credentials ko. Wag lang sana Makita ang napakapangit na singko ko. Sabi nga ni Bob Ong, hindi daw ang grade mo sa TOR ang magdidikta ng kapalaran mo at kung ano ang makakaya mong gawin para umunlad ka. Kaya balewala ang singko sa akin. Baka nga mas marami ang uno ko eh kaysa sa singko.

******

Sa palagay ko bukas isa lang magiging klase ko. Filipino yun. Natutuwa ako sa naging guro ko dito. Marami siyang naibahagi na natutunan ko. Pero ang pinakamaganda sa lahat naging bukas ako sa lahat ng bagay. Salamat sa guro kong iyon.

******

Hinihiling ko na sana maging matagumpay ang ikalawang semester ng aking pag-aaral. Sana marami akong uno. At higit sa lahat sana makabawi pa ako sa mga pagsusulit na nawala sa akin. Hindi pa naman huli ang lahat eh.

Regalo ko.

Katatapos lang ng Pasko.  Gayundin ang Bagong Taon. Para sa akin ang nasabing dalawang pagdiriwang ang pinakamasaya para sa akin. Mas naging kaiga-igaya o meaningful ito noong nakatanggap akong isang regalo mula sa isang malapit na kamag-anak na lagi naming dinadalaw ng nanay ko tuwing holiday. Dahil sa ordinaryong pagkakabalot nito, iisipin mo na talagang ordinary lang ito. Mukhang pinagsawaan na.  Pero nagkamali ako. Ang akala ko na ordinaryong picture frame lang ay isa pa lang plake ng mensahe na hindi ko aakalaing mapapasaakin.

Narinig mo na siguro ang DESIDERATA. Madalas itong ipinaparinig ng istasyon ng radyo na  702 DZAS. Pero sa kakaibang tunog. Filipino version naman para maintindihan ng lahat. Ang napunta kasi sa akin ay tunog inggles. Ito mismo ang ineregalo sa akin. Para sa akin ito na ang pinakamagandang regaling natanggap ko. Malayong-malayo ang halaga nito sa mamahaling damit, gadgets o kaya naman alahas. Naglalaman kasi ito ng mensaheng alam kong mapapakinabangan ko hanggang sa aking pagtanda. Maipapasa ko pa ito kahit sa magiging apo ko sa talampakan. Hehehe.

Bawat saknong at taludtod ay tumatak sa akin. At lahat ay naging paborito ko. Dahil ako ay papunta na sa karerang aking piniling pagtagumpayan, ang bahaging ito ang napili kong palawakin at dili-dilihin.

“Keep interested in your own career, however humble; it is a real possession in the changing of fortunes of time. Exercise caution in your business affairs; for the world is full of trickery. But let this not blind you to what virtue there is. Many persons strive for high ideals, and everywhere life is full of heroism.”

Madalas ipayo ng mga beteranong actor o aktres sa mga nakakabata at baguhan na mahalin ang kanilang trabaho. “Love your craft and nurture it.” Iyon daw kasi ang pinakamahalagang sikreto para tumagal ang sinuman sa larangan ng pag-arte at entertainment. Sa madaling-sabi showbiz. Kung hindi mo gagawin iyon, matatapos at matatapos ang panahon mo na walang naipundar na karanasan at legacy sa lahat ng sumusubaybay sayo. Pero kabaligtaran sa mga nag-aaral ng kursong inhinyero. Kung wala kang katiting na pagmamahal sa karerang tatahakin mo, talagang magtatagal ka. Totoo nga dahil nangyari na sa akin ito.

Sa totoo lang, hindi ko gusto ang kumuha ng inhinyero. Pinilit lang ako ng nanay ko. Sabi niya kasi ito daw ang magpapayaman sa amin at ito rin ang paraan para makaalpas kami sa buhay na puro utang na lang. Iba kasi ang gusto ko. Gusto ko kasi ang maging doctor. Katunayan mahusay ako sa Biology noong high school. Kayang-kaya kong kabisaduhin ultimo baha-bahagi ng buto ng tao. Ngunit walang pantustos sa akin ang nanay. Napakahirap niyon para sa kanya lalo at mag-isa na lang siyang tumataguyod sa amin. Hindi na ako nagtaka ng sabihin ng nanay ko na halos buong sangkalahian niya ay nalilinya sa medisina. Doon ko yata nakuha ang pangarap kong iyon. Pero dahil doon kaya niya pinapili ako ng ganoong kurso. Wala pa daw kasing magiging civil engineer sa pamilya namin kundi ako lang.

Habang tumatagal ang pag-aaral ko sa kursong ito, natutuhan ko na itong mahalin. Yung engineering mathematics nagiging sisiw na lang sa akin. Madali lang naman pala kasi itong intindihin. Dapat kasi ensayado ka at kabisado mo lahat ng legal na paraan sa pagso-solve kung hindi maaga kang mamatay sa mathematics. At nakakatuwa dahil kahit paano may nakabisado ako. Yung engineering physics madali lang din matutunan. Makukuha mo lang iyon sa matinding pagbabasa ng mga libro at reviewer na rin. Yun na kasi ang pinaka-learning guide mo. Basta may reviewer ka, buhay ka. Siguradong hindi ka babagsak. Idadagdag mo na rin ang mga maliliit na formula books. Kaya naman naniniwala akong natutunang mahalin ang karerang walang pitak sa puso mo.

Madalas sinasabi ng tatay ko sa akin na wag basta-basta magtitiwala sa ibang tao. Marami daw kasing tao na manloloko ngayon. Mga manggagamit. Daig ang mga manananggal at aswang sa ganoong uri ng tao. Marami kasing mga tao na nabubuhay sa panlalamang ng kapwa. Sa pangloloko at panggagamit. Mga taong walang pagpapahalaga sa kapwa nila. Kung hindi daw ako magpapakatalino, madali lang akong magiging biktima nila. Ang sabi ko naman, mayroon akong instincts kung dehado ako sa tao hindi. Minsan nga isang tingin ko pa lang sa isang tao, alam ko na kung wala siyang kwenta o hindi. At kapag mayroon na akong ganoong kaalaman sa kanya, hindi na ako mag-aaksaya pa ng panahon at pagod para sa kanya. Madalas kasi ang pain ng mga taong ganito ang ugali ay yung husay nila sa pagsasalita. Kung hindi ka marunong making, iisipin mo mahusay ang pananaw at katwiran nila. Pero kung pinakinggan mo ito ng mga talino, malalaman mo rin na wala silang alam at nagpapanggap lang.

Sabi ng professor ko, “try not to become a man of success but rather try to become a man of value.” Hindi masamang abutin ang pangarap. Isa yan sa mga dahilan kung bakit tayo nabubuhay. Pero walang halaga ang tagumpay kung wala naming dapat pag-alayan at pag-laanan. Wala ring halaga ang tagumpay kung nakuha lamang ito sa maruming paraan. Nagiging matamis ang bawat tagumpay kung pinaglaanan ito ng pawis, luha at dugo. Higit na mas mainam pa rin kung tayo ay taong may halaga at hindi puro tagumpay lang. Dapat alam din natin ang kahalagahan ng ating bawat sakripisyo. Sabi nga ng DIYOS, aanhin mo na makamtan ang mundo kung ang kaluluwa mo ay mapapariwara.” At sabi rin ng ilan, “fame and fortune is fleeting, so beware.” Mas mahalaga ang ating mabuting katwirang at paniniwala. Kahit saan man tayo magpunta, ito rin ang magtatanggol sa atin at hindi ang pera. Nilikha tayo ng DIYOS na may halaga kay wag nating isipin wala tayong halaga.

Marami akong natutunan sa mensahe ng DESIDERATA. At sana maisabuhay ko ang lahat ng nakasaad dito.

Magkabilaan ni Joey Ayala

“Ang katotohanan ay may dalawang mukha.

Ang tama sa iyo ay mali sa tingin ng iba.”

Mahirap patunayan sa iba na ang iyong pinapaniwalaan ay katotohanan na kung saan makikinabang ang lahat. Ito ay dahil na rin sa magkakaiba nating karanasan sa buhay na nagdidikta sa atin kung dapat maniwala sa inaalok na katotohanan ng iba. Halimbawa, paano mo mapapatunayang ang DIYOS ay naroon lamang at handang magligtas sa mga taong handang magbigay ng tiwala sa Kanya kung ang tingin ng taong inaalok mo ng katotohanan ay hindi nakikita ang Diyos sa kabila ng mga karanasan at pangyayari sa buhay niya.  Isa pang dahilan ay ang pulu-pulutong ng mga saksi  natin. Ang mga tao ay gusto munang patunayan sa pamamagitan ng mata  ang alin mang katotohanan na ihahain at iaalok sa kanila kung nakikita nila ito sa buhay ng mismong nag-aalok sa kanila na paniwalaan ito. Kung mayroon bang positibong pagbabago o kaya naman magandang pangyayari  sa buhay nito.

“May puti, may itim.

May liwanag at dilim.

May pumapaibabaw at may sumasailalim.”

 Walang mang-aapi kung walang magpapaapi. Walang tao na gagawin kang anino kung ikaw mismo ay hindi magiging isang anino ng kahit na sino. Isang malaking pang-aapi sa sarili kung hahayaan mo lang na maging anino ka at didiktahan ng kahit na sino. Ayon sa aking paniniwala, sa Diyos lang dapat magpapailalim ang isang tao dahil Siya lang ang lumikha at nagmamay-ari ng buhay ng tao. At nararapat lamang na magpailalim ang tao sa Diyos ng buo nitong kababaang loob.

“Ang tubig ay sa apoy.

Ang lupa ay sa langit.

Ang araw ay sa gabi.

Ang lamig naman ay sa init.

Kapag nawala ang isa,

Ang isa ay di mababatid.

Ang malakas at mahina ay magkapatid.

Magkabilaan ang mundo.”

Iba-iba ang antas ng tao sa lipunan. Mayroong animo langit ang katayuan sa buhay, mayayaman at aristokrata. Mayroon naming mga sadsad naman sa lupa ang katayuan, mga anak-pawis na ang pagkain ay di sasapat sa isang pamilya. Iba-ibang personalidad din ng tao sa magkabilang panig ng mundo. Mayroong mga taong mala-tubig sa katahimikan at kahinahunan. Mga taong hindi palasalita at iniisip muna ang maging bunga ng kanilang sasabihin bago ibuka ang bibig. May mga tao naming likas na hindi mapagka-ingat sa kanilang sasabihin. Mga taong ginagawang libangan ang gumawa ng apoy at lumikha ng ng gulo sa pamamagitan ng kanilang salitang hindi maingat at nakakasakit ng damdamin ng kapwa. May mga taong malalamig. Mga taong sinukuan na ng pag-asa. Mga taong nanlamig sa Diyos. May mga taong likas na sa kanila ang pagiging mainit, masigla at masigasig. Mga taong punong-puno ng pag-asa sa buhay at mainit ang relasyon sa Diyos. Nabubuhay sa isang tao ang diwa ng kalakasan at kahinaan. Minsan kung saan ka mahina, doon ka nagiging malakas. At kung saan ka malakas doon ka naman nagsisimulang magmalaki sa kapwa at magpabaya.

“Ang hirap ng marami ay sagana ng iilan.

Ang nagpapakain, walang laman ang tiyan.

Ang nagpapanday ng gusali at lansangan,

Maputik ang daan tungo sa dampang tahanan.”

Ang mga magsasaka na dapat ay busog sa yaman ng kanilang ani ay karaniwang nasasalat dahil ang lahat ng halaga ng kanilang aning pinaghirapan ay pinangbabayad-utang lamang. Kapag nasasalanta ang pinagpawisang malawak na taniman, sila din ang nagiging kawawa at naiiwang lugmok. Masasabi ko rin na isang malaking tagumpay para sa mga nagtratrabaho sa bukirin ng Haciend Luisita sa lalawigan ng Tarlac na mayroon na silang sariling lupang sasakahin. Nagbunga rin ang kanilang matagal ng panahong pagtitiis at sakripisyo. Para sa akin, kahanga-hanga ang mga taong nakakagawa tulay at kalsada para mapabilis ang komersiyo at tumaas ang antas ng kaunlaran ng ating ekonomiya. Ngunit katulad ng sinabi ng dating trabahador na gumawa ng aming bahay na kung saan nagpagawa ang aking nasirang ama ng kongkretong bahay para sa mga alaga naming aso, “mabuti pa ang mga aso, ang bahay ay sementado at kongkreto.”

Mayroong mga taong nasa posisyon ang walang karapatang mamuno hindi dahil hindi sila karapat-dapat kundi sila ay naging alipin ng pagkaganid at kasakiman sa pera at kapangyarihan. Mas mainam pa ang buhay ng taong wala sa kapangyarihan para mamuno dahil nabubuhay sila ng malaya at panatag  ang isipan. May mga mangilan-ngilang tao na kahit wala na sa mundong ito, patuloy pa rin nabubuhay sa puso ng lahat dahil sa natatangi nitong ginawa para sa bayan na nag-iwan ng pitak sa puso ng lahat.

Masasabi natin na bulok na ang sistema ng lipunan. Dahil na rin sa kabi-kabilang mga gawain na hindi makatarungan para sa bayan. Ngunit kung iisipin, may nagawa na ba tayo bilang mamamayan na isulong ang dapat sana ay magandang adhikain? Wala pa. Mayroong mga iilan na nakikipaglaban para sa katarungan ng bayan. Ngunit dahil sa sila ay kakaunting boses lamang, hindi sila kadalasang pinakikinggan. At ang iba, walang pakialam. Dapat sana lahat ay magkaisa at magtulong-tulong. Hindi magkakaroon ng katuparan ang mga magagandang layunin kung walang pagkakaisa at pagtutulungan. Higit sa lahat, huwag nating isisi sa ating pamahalaan ang lahat ng kakulangan at paghihirap na ating naranasan. Minsan, tayo rin ang nagiging mitsa kung bakit tayo ay patuloy na lugmok dahil wala tayong positibong layunin para sa ikauunlad ng ating bayan.